Na sygnale 
3°C 
Aleksandra Gawrych
Najważniejsze
Aleksandra Gawrych była polską Sprawiedliwą wśród Narodów Świata, która w czasie II wojny światowej ratowała uciekinierów z warszawskiego getta. Urodziła się w Lesznowoli i stąd wywodziła się jej rodzina. Wraz z mężem Janem ukrywała uchodźców w leśniczówce na terenie powiatu mińskiego.
Kim była Aleksandra Gawrych
Aleksandra Gawrych, z domu Serafin, dorosłe życie związała z pracą męża w leśnictwie. Jej rodzicami byli Józef i Julia Serafinowie. Wyszła za mąż za Jana Gawrycha, który pełnił funkcję gajowego oraz instruktora pszczelarstwa, a w okresie okupacji niemieckiej wstąpił do Gwardii Ludowej.
Małżeństwo wychowywało troje dzieci: Jerzego, Jadwigę urodzoną w 1931 roku oraz Józefa, nazywanego Niutkiem, urodzonego w 1938 roku. Najstarszy syn Jerzy uczył się w gimnazjum i mieszkał w Mińsku Mazowieckim, natomiast pozostała część rodziny przebywała w leśniczówce położonej między Wólką Czarnińską a Ludwinowem.
Związek z Lesznowolą
Aleksandra Gawrych przyszła na świat w Lesznowoli 16 listopada 1902 roku w rodzinie Serafinów. Po ślubie z Janem Gawrychem zamieszkała w leśniczówce na terenie powiatu mińskiego. W lokalnej historii gminy Lesznowola jej losy stanowią świadectwo odwagi cywilnej osoby wywodzącej się z tutejszej społeczności.
Pomoc uciekinierom w czasie okupacji
Działalność Aleksandry Gawrych polegała na wielomiesięcznym ukrywaniu uciekinierów z warszawskiego getta i dostarczaniu żywności potrzebującym. W leśniczówce schronił się Abraham Słomka, według Wikipedii trzydziestoletni fryzjer oraz skrzypek Filharmonii Warszawskiej. Mężczyzna uczył dzieci gry na instrumencie, a zarobki z pracy balwierza w okolicznych wsiach oddawał Aleksandrze na utrzymanie domu. Schronienie w osadzie znaleźli także ciężarna Teresa Papier z domu Zylberberg, jej mąż Chaskiel Papier, szesnastoletnia Fryda Szpigner z Moszem Aronsonem oraz zbiegły radziecki oficer Piotr. Gawrychowie zaopatrywali w żywność Żydów z pobliskiego Stanisławowa i karmili uciekinierów ukrywających się w lasach.
18 marca 1943 roku niemieccy żandarmi, działając na skutek donosu sąsiadki, najechali leśniczówkę i podpalili zabudowania. Podczas ataku zginęła Teresa Papier, natomiast oficer Piotr podjął obronę z ukrytego karabinu i odniósł rany. Jana Gawrycha aresztowano, a następnie rozstrzelano 30 marca 1943 roku w lesie koło Ignacowa.
Aleksandrze, Jadwidze i Józefowi żandarmi pozwolili odejść. Rodzina znalazła schronienie u sąsiadów Gańków, u których przetrwała do końca okupacji. Abraham Słomka zdołał uciec z płonącej osady, jednak po kilkunastu dniach odebrał sobie życie. Jedyną ocalałą spośród ukrywanych osób była Fryda Szpinger, która przetrwała u ignacowskich sióstr zakonnych i po wojnie wyemigrowała do Izraela. Po wojnie Gawrychowie poinformowali dawną sąsiadkę, że znają prawdę o jej donosie.
Upamiętnienie i ślady w gminie
Głównym upamiętnieniem Aleksandry Gawrych jest pośmiertnie nadany medal Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. W 1999 roku małżeństwo Gawrychów zostało pośmiertnie odznaczone medalem, a dwa lata później ten sam tytuł otrzymała ich córka Jadwiga. Aleksandra Gawrych zmarła 2 lutego 1994 roku. Na terenie Lesznowoli nie ma obecnie pomnika ani ulicy jej imienia.