Mroźny rekord zapotrzebowania na prąd i ważne ostrzeżenie: co warto wiedzieć

Mroźny rekord zapotrzebowania na prąd i ważne ostrzeżenie: co warto wiedzieć
Autor Olga Kowalczyk
Olga Kowalczyk24.01.2024 | 7 min.

Mroźna aura z początku stycznia przyniosła rekordowe zapotrzebowanie na prąd w Polsce. W szczycie poboru mocy elektrownie i elektrociepłownie pracowały na maksymalnych obrotach. Jednocześnie pojawiły się poważne sygnały ostrzegawcze - polski system energetyczny ledwo nadąża za zmianami w strukturze wytwarzania i zużycia energii. Aby temu zapobiec, potrzebne są pilne działania, w tym rozwój stabilnych, zeroemisyjnych źródeł oraz większe zaangażowanie samych użytkowników.

Przyczyny rekordowego zapotrzebowania

We wtorek 17 stycznia odnotowano w Polsce rekordowe zapotrzebowanie na energię elektryczną, sięgające 27,6 GW. Na tak wysoki pobór złożyło się kilka czynników.

Przede wszystkim, w całym kraju utrzymywały się od kilku dni ekstremalnie niskie temperatury. Mróz przekraczający -10°C wymusił intensywne użytkowanie urządzeń grzewczych - zarówno tych tradycyjnych, jak i nowoczesnych pomp ciepła. Te ostatnie, działające na zasadzie odwróconego obiegu termodynamicznego, przy niskich temperaturach zewnętrznych charakteryzuje gwałtowny spadek współczynnika efektywności COP. W rezultacie, aby zapewnić oczekiwane parametry grzewcze, pompy ciepła pobierają znacznie więcej prądu.

Co więcej, na polskim rynku bardzo popularne stały się tanie chińskie pompy ciepła oraz inne systemy grzewcze. Niestety część tych urządzeń to produkty wątpliwej jakości, które w niskich temperaturach wymagają aktywacji dodatkowych grzałek elektrycznych. To również generuje zwiększone zapotrzebowanie na energię.

Import prądu i produkcja OZE

W szczycie zapotrzebowania tradycyjne elektrownie węglowe i gazowe pracowały z mocą ok. 23 GW. Jednocześnie farmy wiatrowe i fotowoltaika dostarczały ok. 4,7 GW. Polska musiała także importować prąd z zagranicy na poziomie 582 MW. To pokazuje, jak bardzo krajowy system energetyczny był obciążony.

Pozytywne jest to, że mimo ekstremalnych warunków pogodowych odnawialne źródła energii cały czas produkowały znaczącą ilość zielonej energii. Niemniej ich niestabilność oznacza konieczność posiadania stabilizujących mocy wytwórczych.

Rola elektrowni atomowych

Rekordowe zapotrzebowanie na prąd to sygnał, że polski system energetyczny ledwo radzi sobie ze zmianami w strukturze zużycia energii. Intensywny rozwój pomp ciepła i innych nowoczesnych technologii nie zawsze idzie w parze z rozwojem i modernizacją sieci dystrybucyjnych.

Aby uniknąć w przyszłości problemów z zasilaniem na poziomie całego kraju, konieczne wydaje się wprowadzenie zeroemisyjnych, stabilnych źródeł wytwórczych - przede wszystkim elektrowni jądrowych. Mogą one stanowić niezawodną podstawę dla dynamicznie rozwijającej się energetyki odnawialnej i nowoczesnych systemów grzewczych.

Stawka na atom

Na szczęście, polski rząd zdaje sobie sprawę z konieczności dywersyfikacji źródeł wytwarzania energii elektrycznej poprzez budowę elektrowni jądrowych. Docelowo mają one dostarczyć nawet 9 GW zeroemisyjnej mocy do 2043 r.

Kilka bloków atomowych w polskim systemie energetycznym powinno w znaczącym stopniu odciążyć sieć w okresach największego zapotrzebowania na energię i uniezależnić nasz kraj od importu prądu.

Czytaj więcej: Tarapaty finansowe nowego producenta PV: wsparcie unijne w grze?

Ograniczenie pracy pomp ciepła

Oprócz rozwoju stabilnych źródeł wytwarzania, z punktu widzenia sieci elektroenergetycznej, bardzo pomocne może być też tymczasowe ograniczanie pracy pomp ciepła w godzinach największego szczytowego zapotrzebowania.

Jak wskazują eksperci, wyłączenie pomp ciepła na 2-4 godziny w szczycie nie wpłynęłoby znacząco na komfort cieplny w budynkach, za to mogłoby skutecznie odciążyć system energetyczny. Takie rozwiązania stosuje się już w innych krajach z dużą liczbą zainstalowanych pomp ciepła.

Doraźne ograniczanie pracy pomp ciepła to skuteczna metoda na odciążenie systemu elektroenergetycznego w krótkim terminie i może zapobiec potencjalnym niedoborom mocy.

Jednak taka taktyka to jedynie doraźne działanie. Kluczem pozostaje modernizacja i rozbudowa sieci przesyłowych, a także zrównoważony rozwój miksu energetycznego o stabilne, zeroemisyjne źródła.

Niska jakość chińskich urządzeń grzewczych

Mroźny rekord zapotrzebowania na prąd i ważne ostrzeżenie: co warto wiedzieć

Analizując przyczyny rekordowego zapotrzebowania na energię elektryczną, warto też zwrócić uwagę na jakość popularnych w Polsce chińskich urządzeń grzewczych - zarówno pomp ciepła, jak i prostych grzejników elektrycznych.

Niestety wiele tanich produktów z Państwa Środka to wyroby niespełniające europejskich norm jakości i bezpieczeństwa. W efekcie, szczególnie przy niskich temperaturach zewnętrznych, wymagają one użycia awaryjnych grzałek, co dodatkowo generuje wzmożony pobór prądu.

Rodzaj urządzenia grzewczego Odsetek rynku
Tanie chińskie pompy ciepła i grzejniki Szacowany na ok. 40-50%
Markowe pompy ciepła Szacowany na ok. 20-30%
Pozostałe rodzaje ogrzewania Szacowany na ok. 20-30%

Dlatego też na przykład NFOŚiGW zdecydował o ograniczeniu listy urządzeń grzewczych kwalifikujących się do dotacji w ramach programu Czyste Powietrze. To pozwoli wyeliminować z rynku część wątpliwej jakości produktów. Niemniej nadal pozostają one bardzo popularne ze względu na niską cenę.

Konieczność monitorowania produkcji prądu

Aby uniknąć w przyszłości kolejnych, nagłych wzrostów zapotrzebowania na energię elektryczną, konieczne jest lepsze monitorowanie i prognozowanie produkcji oraz zużycia energii w kraju.

Pomocne mogą być w tym celu narzędzia takie jak Energetyczny Kompas. Dzięki gromadzeniu i analizie danych pomagają one lepiej rozumieć mechanizmy kształtowania popytu i podaży na energię elektryczną w różnych warunkach.

Pozwala to operatorowi sieci trafniej przewidywać wzrosty zapotrzebowania na moc i odpowiednio wcześniej uruchamiać rezerwowe moce wytwórcze. To kluczowe dla bezpieczeństwa energetycznego kraju.

Energetyczny Kompas na straży sieci

Energetyczny Kompas to system big data będący unikatowym narzędziem do modelowania i symulacji pracy Krajowego Systemu Elektroenergetycznego z uwzględnieniem wpływu czynników pogodowych i społeczno-ekonomicznych.

Zaangażowanie użytkowników w stabilność sieci

Oprócz inwestycji po stronie podaży energii elektrycznej, bardzo ważne jest też większe zaangażowanie samych odbiorców w poprawę stabilności sieci elektroenergetycznej.

Nowoczesne systemy typu Energetyczny Kompas, oprócz funkcji analitycznych i prognostycznych, mogą pełnić też istotną funkcję edukacyjną. Poprzez aplikację mobilną użytkownicy uzyskują większą świadomość nt. mechanizmów kształtowania popytu/podaży energii.

  • Dzięki temu chętniej:
    • monitorują własne zużycie prądu,
    • ograniczają je w godzinach szczytu (np. przesuwają pracę niektórych urządzeń),
    • inwestują we własną mikrogenerację (panele PV, małe wiatraki itp.).

Aktywne zaangażowanie prosumentów to kluczowy czynnik dla poprawy stabilności i bezpieczeństwa sieci elektroenergetycznej w naszym kraju.

Podsumowanie

Rekordowe zapotrzebowanie na energię elektryczną, z jakim mieliśmy do czynienia 17 stycznia, to wyraźny sygnał, że polski system elektroenergetyczny ledwo radzi sobie ze zmianami zachodzącymi w strukturze wytwarzania i zużycia energii. Dynamiczny rozwój nowoczesnych technologii, jak pompy ciepła, nie zawsze idzie w parze z modernizacją sieci dystrybucyjnych. Stąd pilna potrzeba wprowadzania stabilnych, zeroemisyjnych źródeł energii - przede wszystkim elektrowni jądrowych.

Jednocześnie, aby zapobiec potencjalnym niedoborom mocy w krótkim terminie, brana jest pod uwagę możliwość czasowego ograniczania pracy pomp ciepła w godzinach szczytowego zapotrzebowania. To rozwiązanie tymczasowe, niemniej mogłoby skutecznie odciążyć system przesyłowy. Docelowo kluczowe są inwestycje w rozbudowę i modernizację sieci.

Analiza sytuacji z 17 stycznia pokazała też, że na polskim rynku wciąż bardzo popularne są tanie chińskie urządzenia grzewcze, często niespełniające norm bezpieczeństwa i jakości. W niskich temperaturach generują one dodatkowy pobór mocy, stąd potrzeba eliminacji z rynku wątpliwych jakościowo produktów.

Ogólnie rzecz biorąc, kluczowe jest lepsze monitorowanie i prognozowanie zapotrzebowania na energię, a także większe zaangażowanie samych odbiorców w poprawę stabilności systemu elektroenergetycznego. Tylko synergia działań inwestycyjnych, regulacyjnych i edukacyjnych może zagwarantować bezpieczeństwo energetyczne Polski w erze transformacji energetycznej.

5 Podobnych Artykułów

  1. Ile prądu zużywa pompa ciepła? Poznaj koszty eksploatacji tego urządzenia
  2. 23000 wnioskodawców oczekuje na zaległe wypłaty - NFOŚiGW i Czyste Powietrze - aktualizacja
  3. Kable solarne | Przewód solarny i kabel solarny - Twoje rozwiązanie instalacji fotowoltaicznej
  4. Prosument - definicja, kto to jest i jak zostać prosumentem energetycznym
  5. Ciepło z lodu | Ogrzewanie domu lodowym powietrzem
tagTagi
shareUdostępnij artykuł
Autor Olga Kowalczyk
Olga Kowalczyk

Jako miłośniczka natury i ekologii, moje artykuły skupiają się na tematach związanych z odnawialnymi źródłami energii, życiem na wsi oraz nowinkami z dziedziny budownictwa. Odkrywaj ze mną uroki życia wiejskiego!

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze(0)

email
email

Polecane artykuły

AktualnościMałe wiatraki i dopłaty: Konfederacja Lewiatan zabrała głos.

Program "Moja Elektrownia Wiatrowa" z dopłatami do przydomowych małych wiatraków wzbudził kontrowersje. Konfederacja Lewiatan skrytykowała jego wprowadzenie bez należytych analiz. Jednak małe wiatraki mogą przyczynić się do rozwoju energetyki wiatrowej i wzrostu udziału odnawialnych źródeł energii. Istotna jest zatem przemyślana polityka energetyczna oparta na dogłębnych analizach.